Ligging: Langs de Maas ten Noorden van 's-Hertogenbosch, van de A2-brug tot Gewande.
Beheer:  Natuurmonumenten.

Landschap
De Koornwaard is botanisch een van de meest waardevolle uiterwaarden langs de grote rivieren in Nederland.
Het gebied bestaat uit vochtig zowel als droog grasland, grienden, ooibos, struikgewas (tweestijlige meidoorn, braam, wilgen) en een ontgrindingsplas en een wiel met interessante oevervegetatie.
In dit gevarieerde en geïsoleerd gelegen gebied zijn talloze zeldzame plantensoorten gevonden.

Sanering voormalige vuilstort
Onlangs is de sanering van de voormalige vuilstortplaats voltooid. Gekozen is niet voor het (kostbare) afgraven maar voor het 'inpakken' van het sterk verontreinigde gebied, opdat geen giftige stoffen in de omringende bodem en het water kunnen doordringen.

Omleiding Zuid-Willemsvaart
In de toekomst zal het gebied sterk veranderen, wanneer de omleiding van de Zuid-Willemsvaart wordt gerealiseerd. Het nieuwe tracé doorsnijdt de Empelsedijk, loopt vlak langs de Grote Wiel en gaat dwars door de voormalige ontgrindingsplas naar de Maas. Ter hoogte van de dijk komt een sluizencomplex.
Hoewel natuurontwikkeling langs de oevers van het nieuwe kanaal zal worden bevorderd, moet worden gevreesd dat de huidige natuurwaarden van de Koornwaard ernstig zullen worden verstoord. De Raad van State heeft inmiddels goedkeuring gegeven aan het project en in 2011 zal met de graafwerkzaamheden worden gestart. In 2015 kunnen de eerste schepen door de nieuwe aftakking varen.

Verondieping Koornwaardplas

Binnenkort zal worden begonnen met het storten van 4,5 miljoen kubieke meter overtollig zand in de Koordwaardplas. Daarmee zal de diepte van de plas worden teruggebracht van plaatselijk 40 meter naar 10 meter.

Tevens zullen de oevers meer glooiend worden gemaakt. Hoewel het voor het bij de plas gevestigde zandwinbedrijf in de eerste plaats de bedoeling is restgrond kwijt te raken, is de opzet tevens de natuurwaarden van de plas te verhogen. Het project is een initiatief van zandwinbedrijf Dekker Van de Kamp, waarin deelnemen de Vereniging voor Natuurmonumenten en watersportvereniging Neptunus.

Het karwei gaat minstens 10 jaar duren.

Links:
Lees hier over de gemeentelijke plannen met de Maasuiterwaarden.
Lees hier over de sanering van de voormalige vuilstort in de Koornwaard (Rijkswaterstaat).
Lees hier over de omlegging van de Zuid-Willemsvaart (Rijkswaterstaat).
Lees hier meer over de verondieping van de Koornwaardplas.

Literatuur:
Drs. Rob de Vrind 's-Hertogenbosch zeldzaam groen, Adr.Heinen Uitgevers, 2002

De Koornwaardplas is vanaf de Maasdijk bij Gewande nauwelijks te zien. Je kunt er ook niet zo maar even gaan wandelen, want het gebied is tamelijk moeilijk toegankelijk. Bovendien, het grootste deel van de plas ziet er weinig boeiend uit: zandwinning en een watersporthaven.

Maar dat gaat veranderen. Binnenkort zal worden begonnen met het storten van 4,5 miljoen kubieke meter overtollig zand in de Koornwaardplas. Daarmee zal de diepte van deze voormalige zandwinning worden teruggebracht van plaatselijk 40 meter naar 10 meter. Tevens zullen de oevers meer glooiend worden gemaakt.

Het lijkt er op want op 2 april waren twee ooievaars op het nest aan het paren.

 Maar in de buurt heb ik nog meer ooievaars waargenomen dus hopen we maar op een goede afloop zo rond de Paasdagen. Misschien wordt er wel een Paasei gelegd...

(foto Henk Vennix)

Nauwelijks was de eerste ooievaar op het nest in de Maasuiterwaard bij Gewande gesignaleerd of we kregen een nieuwe melding van Gerard Sluijter. De tweede Ooievaar is gearriveerd!

Het ziet er naar uit dat de beide vogels serieuze plannen hebben. Buurtbewoner de heer Van de Berg wist aan Gerard te vertellen dat er een tweede paar Ooievaars was gekomen, dat had geprobeerd het eerste paar te verjagen. Die wisten echter van geen wijken. Ze 'zitten vast'op het nest...