IMG 0724Ligging 
Aan weerszijden van de spoorlijn 's-Hertogenbosch-Oss, direct ten noordwesten van Nuland, bereikbaar via Kruisstraat; de Nulandsche Heide via Nuland.

Omvang: ca 
45 ha

Toegankelijkheid:

Vrij toegankelijk op wegen en paden. Honden aan de lijn toegestaan.

Beheer:
Brabants Landschap.

 



 

 

Korte beschrijvingGrove_den_s

Het reservaat vormt de noordelijke uitloper van een dekzandrug en steekt 4 meter boven de omgeving, een slagenlandschap, uit. Bij de aanleg van de spoorlijn Den Bosch-Nijmegen is in 1880 een plas gegraven van 2 hectare groot; het Karregat of de Karreput. Deze wordt enkel gevoed door regenwater en daar het ook nog eens ligt in een beschermend stuifzandcomplex, komt de plantengroei sterk overeen met die van een ven, met Moeraswolfsklauw en Ronde zonnedauw. Na het plaggen van de oevers keerde Waterlobelia, die hier al sinds 1965 niet meer was gezien, eerst schuchter en in 2006 uitbundig, met duizenden, terug.  In 2017 was de Waterlobelia met ongeveer 100 exemplaren stabiel aanwezig.

 

 

Stuifzand_s

De Nulandsche Heide, ten zuiden van het spoor bestaat uit open stuifzand met 'forten'. Dit zijn opgestoven koppen begroeid met Zomereik en/of Grove den.

Zie ook Fotoalbums, onder Karregat 2010.


 

We hadden weer tropische dagen in Nederland dit jaar, de gemiddelde zomertemperatuur was 18,3 graden, 1,3 graad warmer dan normaal met ook veel zonuren. De hoeveelheid neerslag per maand fluctueerde dit jaar sterk, zie hier de lokale cijfers per maand:

Jan.

Febr.

Maart

April

Mei

Juni

Juli

Aug.

Sept.

Okt.

Nov.

Dec.

Totaal

50

130

60

0

15

100

60

35

50

140

50

80

770

Ondanks de (natte)uitschieters in februari, juni en oktober dit jaar is 2020 dus structureel droog, net als 2018 en 2019, zoals te zien is aan onderstaande jaarcijfers.

Neerslag per jaar in de periode 2015-2020:

2015

2016

2017

2018

2019

2020

930

880

930

660

780

770

Kleine parelmoervlinderKleine parelmoervlinderEr is weer gekeken naar de libellen, die dit jaar aanwezig waren. In tabel 1 staat een overzicht van alle libellen die tussen 2003 en 2020 in het Karregat gezien zijn. De vaste bewoners waren er. Eén nieuwe soort staat erbij: de Weidebeekjuffer. Dit is een soort van stromend water en is dus een passant die wat rondzwierf. De Zwarte heidelibel is hier al enige jaren afwezig; landelijk is dat niet anders. Ook met de witsnuitlibellen gaat het niet goed. Er wordt door de Vlinderstichting veel onderzoek gedaan, maar wat de precieze oorzaak is, (behalve de droogte, klimaatverandering en verzuring) is nog niet helemaal duidelijk.

De bekende dagvlinders hebben we weer gezien (zie tabel 2). Nieuw is hier het Hooibeestje, dat begin augustus bij de struikhei tussen het ven en de zandverstuiving vloog. De Kleine parelmoervlinder is daar ook gezien, maar ook de Zandblauwtjes op het veld in het noordelijk deel van het Karregat. De waardplanten van de Kleine parelmoervlinder zijn diverse viooltjes, vooral akkerviooltje, driekleurig viooltje en duinviooltje, misschien is daar hier ook wel plaats voor? Landelijk gezien zijn dit twee vlinders die het met dit warmere weer goed doen.

Wie wel eens door het waterwingebied bij Nuland loopt, vraagt zich wel eens af: ‘Wat zijn dit voor forse zandheuvels hier in het bos?’ Dat heeft de heemkundewerkgroep Nuwelant zich ook afgevraagd en hun veronderstelling was dat het wel eens grafheuvels zouden kunnen zijn. Het is niet helemaal onlogisch omdat in de buurt bij de Maashorst en Vorstengrafdonk ook dergelijke heuvels zijn aangetroffen.Maar het zouden ook gewoon zandophopingen kunnen zijn, ontstaan in of na de laatste ijstijd.

Met grondboringen zijn in 2018 acht heuvels onderzocht. Bij zes ervan was niets bijzonders aan de hand: puur zand. Maar bij twee heuvels vond men lagen met vergaan plantaardig materiaal. Onderzoek door de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed gaf als resultaat dat het om eikenforten gaat. Dat zijn zandheuvels die ontstaan zijn doordat opgestoven zand rond een eik of eikengroep is blijven liggen.
Brabants Dagblad, 11 januari 2019, ingekort

Het was een bijzonder jaar, 2018. Het begon in januari zeer zacht, somber en nat, met op 18 januari een flinke storm, die hetLijsterbes, verdroogd 19-7-2018-Karregat treinverkeer in het land bijna de hele dag plat legde. In februari kwam de kou pas goed op gang met wel 23 vorstdagen, maar daarbij was het wel vaak zonnig en droog. De eerste dagen van maart kwam de temperatuur niet boven 0, en de hele maand bleef het met elf vorstdagen over het algemeen flink koud. April begon met normale temperaturen van ongeveer 7 graden met Pasen, wat wel betekende dat het kouder was dan met Kerstmis.

WaterlobeliaHet Karregat is ook dit jaar weer een aantal keren bezocht. Zoals elk jaar is er gekeken naar de aanwezige vlinders en libellen. Hierover is eigenlijk weinig bijzonders te melden. De gewone soorten zijn aanwezig.

Een overzicht hiervan staat apart op de IVN-website, onder – Onze natuurgebieden – Het Karregat. De nachtvlinders zijn één keer, op 2 juli, geïnventariseerd, en daarmee zijn we de 200 soorten gepasseerd. We zitten nu op 223 waargenomen soorten micro- en macronachtvlinders.

Door de lang aanhoudende winter dit jaar kwam de hele natuur pas laat op gang. De overwinterende vlinders moesten lang wachten op de zon om voldoende op temperatuur te komen en te kunnen vliegen. Ze kwamen dus pas laat uit hun schuilplaatsen.

Maar toen de temperatuur eindelijk omhoog ging, kwam alles ook snel op gang.

 

Het was een echte winter dit jaar, dus in januari lag het Karregat  er bevroren bij. Maar op een zonnige dag half februari vlogen de eerste hommels al weer en in maart waren ook de mieren in de grote koepelnesten druk aan het werk. De eerste Dagpauwogen genoten in alle rust van de zon, net als de Levendbarende hagedis. In april kwamen daar ook de eerste libellen bij, de Vuurjuffers. Het seizoen voor vlinders en libellen was nu goed begonnen met de diverse bekende soorten. Begin mei vlogen er tientallen Viervlekken en Venwitsnuitlibellen. De Platbuik, een bekende pionier,  zwierf ook rond. Alle soorten libellen en vlinders die ik dit jaar gezien heb, staan in de aparte overzichten op www.ivn-s-hertogenbosch.nl bij natuurgebied het Karregat (libellen, dagvlinders en nachtvlinders).

Op een zonnige voorjaarsdag eind maart was het tijd om eens in het Karregat te gaan kijken of de overwinterende dagvlinders weer voldoende opgewarmd waren om te kunnen vliegen. En inderdaad zagen we langs een zonnige beschutte bosrand diverse dagpauwogen en gehakkelde aurelia’s net zo van die eerste zon genieten als wij.

 01_Nachtvlinderen_Karregat_06-08-2009

Voor het zevende jaar alweer heb ik dit jaar het Karregat regelmatig bezocht. Dit jaar is er voor het eerst ook speciaal aandacht geweest voor de nachtvlinders. Twee keer is er ‘s-avonds met licht gekeken welke nachtvlinders er vlogen.


Op 16 juli en 6 augustus hebben we het laken met licht op kunnen stellen, dankzij de medewerking van Jeannet Blom en Ed Kooiman, van wie we stroom af konden nemen, waarvoor onze hartelijke dank!                       

Het resultaat van deze avonden staat in een aparte tabel. Als het mogelijk is, zullen we volgend jaar ook in het voor- en najaar de nachtvlinders inventariseren.

 

Pagina 1 van 2

Wat is/doet het IVN?

IVN 's-Hertogenbosch
IVN 's-Hertogenbosch is een vereniging met als doel natuur- en milieu-educatie.

Actieve vrijwilligers
IVN 's-Hertogenbosch bestaat uit actieve vrijwilligers. Onze vereniging kent zowel volwassen leden als jeugdleden.

Wat staan we voor?
Wij willen iedereen stimuleren de natuur te ontdekken rond de thema's educatie en bescherming.

 

button lid worden button lid worden
button lid worden button lid worden button natuurbeleving voor bijzondere groepen

facebookbutton

Contact met IVN 's-Hertogenbosch e.o.

© 2021 IVN - VNW 's-Hertogenbosch e.o.