Sfeerimpressie: Het is een zondagmorgen vroege herfst, een aantal vrijwilligers is bezig de heide vrij te stellen van invasieve soorten in mooie kleurrijke natuurlijke omgeving.

Werkgroep Landschapsbeheer

De werkgroep Landschapsbeheer zet zich met enthousiasme in voor het behoud en herstel van de natuur in en rond ’s-Hertogenbosch.
We werken samen met o.a. Staatsbosbeheer, Brabants Landschap, Brabant Water, Waterschap Aa en Maas, de gemeente Den Bosch en betrokken particulieren zoals boeren.

Onze activiteiten zijn heel divers:

• wilgen knotten in de Moerputten

• houtwallen onderhouden in ’s-Hertogenbosch en omgeving

• natuurbeheer op plekken als de Rosmalense zandverstuiving, de Nulandse Heide, Mariaburgbos en De Wamberg

• de ecologische verbindingszone bij de Grote Wetering versterken

• het bestrijden van de invasieve Amerikaanse vogelkers

De meeste werkzaamheden vinden plaats op zondag ochtend van 10.00 tot 13.00 uur, van eind juli t/m april.

We werken vooral met handgereedschap zoals zagen, takkenscharen en steekschoppen en stronken trekkers, die door de vereniging beschikbaar worden gesteld. Om de rust in de natuur te bewaren, vermijden we zoveel mogelijk machines.

Voor iedereen die graag de handen uit de mouwen steekt
Iedereen met een actieve instelling is welkom – jong (onder begeleiding) én oud. Er is geen speciale voorkennis nodig. Onze coördinatoren, Bert van Kraaijen Jeroen van der Sluijs, zorgen voor het gereedschap en de uitleg over de werkzaamheden.

Naast het werk vinden we veiligheid, respect, samenwerking en gezelligheid heel belangrijk. Daarom nemen we tussendoor een koffiepauze (zelf wat te drinken meenemen). Na afloop sluiten we samen af met (vegetarische)soep bij koud weer en bij warm weer met gekoelde frisdrank en een stevige koek.De afsluiting wordt door IVN aangeboden

Voor informatie over onze werkgroep kunt u terecht bij coördinatoren 
Jeroen van der Sluijs / Bert van Kraaij
e-mail:   Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Omschrijving van de activiteit:

De Heinis is een mooi stukje natuur midden in de stad en ligt precies op de overgang van de Brabantse zandgronden naar de rivierklei van de Maas. Dit gebied is ontstaan als een middeleeuwse verdedigingslinie tegen het water van de Maas en de Beerse Maas. Het landschap is gevormd door een eeuwenlange strijd tegen overstromingen. Dit is te zien aan de historische dijk en de kenmerkende waterplassen.

De Middeleeuwse Winterdijk is namelijk in het verleden een paar keer doorgebroken, waardoor er wielen ontstonden, die nu nog zichtbaar zijn.
De vegetatie op de oevers beïnvloeden de wielen door bladinval en schaduw werking. Maar de vegetatie bestaat ook voor een groot deel uit de invasieve exoot de Amerikaanse vogelkers.

Om de wielen te beschermen tegen deze invasieve exoot, wordt de Amerikaanse vogelkers met wortel en tak bestreden.

Dit houdt in dat potentieel zaaddragende takken worden gesnoeid, dat zaailingen worden getrokken en dat de wat oudere bomen worden verwijderd met wortels en al. Dit houdt in dat er licht en pittig zwaar werk gedaan kan worden.

IVN heeft echter speciale gereedschappen hiervoor, en hierdoor wordt het wel wat makkelijker.

Het Mariaburg bos is in beheer van Gemeente 's Hertogenbosch en ondergaat een verbetering van de biodiversiteit.

Zo is er al steenmeel gestrooid om de zuurtegraad van de grond weer op een normaal nivo te krijgen.
Er zijn diverse open plekken gemaakt door een aantal bomen te vellen en op die plekken zijn er honderden inheemse bomen geplant.
Daarnaast zijn  ook twee grote gebieden volledig afgezet met een hek en aangeplant met een diversiteit van bomen.
Dit zijn een soort van kraamkamers voor nieuwe bomen en planten.

Helaas groeit in het gebied de Amerikaanse vogelkers veel harder dan de inheemse planten. 
Om die inheemse planten een kans te geven tegen deze invasieve exoot, wordt de Amerikaanse vogelkers met wortel en tak bestreden.

Dit houdt in dat potentieel zaaddragende takken worden gesnoeid, dat zaailingen worden getrokken en dat de wat oudere bomen worden verwijderd met wortels en al.

Noord-Brabant heeft in totaal 600 vennen binnen haar grondgebied en is daarmee een echte vennenprovincie. Die vennen vervullen een zeer belangrijke functie in de natuur als leefgebied voor veel planten- en diersoorten. Bovendien zijn ze prachtig om te zien, zowel in de zomer als in de winter. Maar het gaat slecht met de vennen. Zij worden bedreigd door de zogenaamde 3 V’s: verdroging, verzuring en vermesting, waardoor de biodiversiteit in de vennen vermindert en de gezondheid van de bodems verslechtert. Daarom heeft de provincie in 2019 € 2.000.00,- budget beschikbaar gesteld om het tij te keren. In dit artikel wordt het Karregat, ook wel nieuwe Karreput genoemd, als voorbeeld van het herstel van een ven beschreven.

Betrokkenheid IVN

IVN ’s-Hertogenbosch heeft het natuurgebied Karregat rond de eeuwwisseling ‘geadopteerd’ als onderzoeksgebied (monitoren van flora en fauna) en kleinschalig landschapsbeheer. Door die grote betrokkenheid is er regelmatig contact tussen IVN en Brabants Landschap, dat eigenaar is van het gebied. Zo werd IVN Landschapbeheer al in 2020 geïnformeerd over het plan om het ven in het Karregat grondig te gaan herstellen en konden wij de uitvoering daarvan in het najaar 2021 op de voet volgen.

Natuurgebied Karregat

Het Karregat, inclusief rond het jaar 2000 nieuwe ingerichte deel (compensatie voor de verbreding van de A59), is met een totale oppervlakte van ongeveer 30 ha (60 voetbalvelden) een relatief klein natuurgebied. Het bestaat uit de volgende biotopen: bos, eikenhakhoutwallen, heide, stuifduin, zeer schraal grasland en een ven. Het nieuwe deel (voormalige landbouwgrond) omvat grasland dat ten dele omzoomd wordt door een aangeplante strook zogenaamd bos- en haagplantsoen met o.a. meidoorn, sleedoorn, wilde roos, wilde appel, veldesdoorn, hazelaar en brem. Verder zijn er voor de bijna uitgestorven en dus bedreigde knoflookpad twee amfibieënpoelen gegraven. Door deze grote biodiversiteit is het Karregat een waar natuurpareltje.

Lees meer: Natuurherstel Brabantse vennen - Het Karregat

De IVN-werkgroep Landschapbeheer kan, in weerwil van Corona, toch nog positief functioneren.

Op dinsdag 29 september zijn 13 werknemers van Software bedrijf Ivanti naar het Mariaburgbos gekomen. Die hebben o.l.v. 3 IVN-ers van 9.00 tot 15.00 uur op een veilige, en dus verantwoorde wijze, lekker in de buitenlucht gewerkt aan het mooier maken van de natuur. Zie de website van mooi zo, goed zo voor een uitgebreid verslag. 

Cor Haest

We feliciteren IVN-lid Cor Haest met zijn koninklijke onderscheiding, die hem 26 april werd toegekend voor zijn jarenlange inzet, voor o.a. het IVN. Cor is actief bij de IVN-werkgroep communicatie en werkt aan de website en aan Den Boschrietsangher en verzorgde jarenlang alle persberichten. Hij is ook actief als natuurgids en weet mensen te boeien met zijn natuurverhalen. Maar bovendien is hij altijd in de weer met het beheren van het landschap.

Lees meer: Cor Haest onderscheiden

De werkgroep lezingen van IVN Natuureducatie 's-Hertogenbosch organiseert in het winterhalfjaar lezingen over diverse natuuronderwerpen.
De lezingen worden aangekondigd op de website ivn-s-hertogenbosch.nl en (ook verder in de tijd) op onze activiteitenkalender. 

Locatie
De lezingen worden gegeven in de Grote Zaal van de Brede Bossche School Nieuw Zuid aan de Jac. Van Looystraat 5, 5216 SB ’s-Hertogenbosch.

Toegang
Iedereen is welkom en de toegang is gratis voor leden. Aan niet leden vragen we een kleine bijdrage voor koffie / thee.

Programma
De werkgroep Lezingen verzorgt een voorjaar- en najaar-programma.

In januari werd een lezing over Klimaatverandering en herinrichting van beekdalen verzorgd door Jac Hendriks, lid van het Algemeen Bestuur van het Waterschap De Dommel.

Hij liet ons zien hoe de Brabantse beken de laatste tijd een grote gedaante-verandering hebben ondergaan. De kanalisering uit de vorige eeuw wordt ongedaan gemaakt door het weer aanbrengen van meanders. Ter verbetering van de leefomstandigheden voor planten en dieren zijn stuwen verwijderd of voorzien van vispassages, zijn beken versmald en weer slingerend aangelegd en zijn bomen geplant om te zorgen voor schaduw en koeler water. Tegelijkertijd wordt op de oevers het Brabants natuurnetwerk gerealiseerd door het omvormen van landbouwgronden naar natuur en worden verdroogde natte natuurgebieden hersteld door het verhogen van de grondwaterpeilen. Ook werd toegelicht welke veranderingen in de waterhuishouding nodig zijn i.v.m. de klimaatverandering en werden daarvan voorbeelden getoond. De lezing werd door 39 geïnteresseerden bijgewoond.

In februari nam Annemarie van Diepenbeek de toehoorders mee in de wereld van kikkers, padden en salamanders.

Annemarie was als projectleider werkzaam voor RAVON. Zij is co-auteur van een aantal RAVON Veldgidsen. Alle in Nederland voorkomende soorten passeerden gedurende de avond de revue. Zij gaf daarbij informatie over uiterlijk, leefwijze, verspreiding en de paddentrek. Bij enkele soorten wordt ingegaan op de oorzaken van achteruitgang. Maar er zijn ook positieve ontwikkelingen door beschermende maatregelen, de sterk verbeterde waterkwaliteit, het aanleggen van nieuwe poelen en het renoveren van oude, verwaarloosde poelen. Ook in de directe leefomgeving van mensen is met kleine aanpassingen een geschikte leefomgeving voor veel soorten te maken. Tuinvijvers en voor de winterslaap een ‘rommelhoekje’ achter in de tuin kunnen wonderen verrichten. De avond werd goed bezocht, er waren 40 bezoekers.

We hadden nog meer lezingen georganiseerd in 2020 maar deze konden helaas door het coronavirus niet door gaan. We hopen in najaar 2021 weer lezingen te kunnen brengen.

We proberen het lezingenprogramma zo gevarieerd mogelijk te houden en gebruik te maken van de kennis binnen onze vereniging, dus met eigen sprekers.

Werkgroep Lezingen

Henk Vennix, Ad van Mil, Christine Maas

De IVN werkgroep Lezingen organiseert lezingen over natuur en  milieu.
De toegang voor lezingen is meestal gratis, zowel voor IVN-leden als niet-leden.  

De lezingen worden gehouden in de Brede Bossche School Nieuw Zuid.

Een overzicht van geplande lezingen vind je in onze agenda of in het activiteitenoverzicht op de homepage

Voor de binnenactiviteiten bij zorginstellingen zijn we op zoek naar nieuwe vrijwilligers om, samen met ons, ouderen met een fysieke en/of geestelijke beperking een hele mooie natuurbeleving te bieden. Hiermee een bijdrage te leveren aan de mentale gezondheid van deze groep en eenzaamheid te verminderen.

Vaste vrijwilligers, welke een aantal dagdelen per jaar beschikbaar zijn, als ook vrijwilligers, welke we kunnen benaderen in geval van onvoldoende bezetting om de activiteit uit te kunnen voeren, zijn van harte welkom.

Heb je interesse, neem dan contact op met de coördinator, Peter van der Heijden, te bereiken via e-mail (Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.). Je bent altijd van harte welkom om een keertje vrijblijvend mee te lopen.

Laten we deze kwetsbare groep in onze samenleving niet vergeten!